​Yapay zekâ teknolojilerinin günlük hayatta ve iş süreçlerinde hızla yaygınlaşması, “Yapay zekâ KVKK’ya aykırı mı?” sorusunu hem bireyler hem de veri sorumluları açısından kaçınılmaz hâle getirmiştir. Bu sorunun cevabı, yapay zekânın kendisinden ziyade nasıl kullanıldığı, hangi verilerle çalıştığı ve KVKK’ya uygun bir çerçevede işletilip işletilmediği ile doğrudan ilişkilidir.Uygulamada, yapay zekâ projelerinin önemli bir kısmı teknik olarak başarılı olsa da, VERBİS yükümlülükleri, idari para cezaları, otomatik karar mekanizmaları ve ilgili kişi hakları bakımından ciddi hukuki riskler barındırmaktadır. Aşağıda, güncel mevzuat ve uygulamalar ışığında bu risk alanları sistematik şekilde ele alınmaktadır.

​

​1.   VERBİS Yükümlülükleri ve Uygulama Sıkılaşması 

VERBİS (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi) bakımından 2024–2025 döneminde uygulama sıkılaşmış, muafiyetler dar yorumlanmaya başlanmıştır.

Özellikle:

• Yapay zekâ ile profil çıkaran,

• Büyük veri setleriyle çalışan,

• Otomatik karar mekanizmaları kullanan

Şirketlerin “küçük ölçekli” gerekçesiyle muaf sayılması uygulamada kabul görmemektedir.

VERBİS’e kaydolmadan AI temelli veri işleyen şirketler, yüksek idari para cezası riski altındadır.

​

                                                  2.  KVKK İdari Para Cezalarının Güncellenmesi (2025–2026)

KVKK kapsamında uygulanan idari para cezaları:

• Her yıl yeniden değerleme oranı doğrultusunda artırılmaktadır.

• 2025 ve 2026 yıllarında bu artışlar fiilen uygulanmaktadır.

Özellikle:

• Aydınlatma yükümlülüğüne aykırılık,

• Veri güvenliği tedbirlerinin alınmaması,

• VERBİS yükümlülüğünün ihlali,

• Hukuka aykırı veri işleme

Fiilleri için caydırıcı seviyede para cezaları söz konusudur.

Yapay zekâ projelerinde KVKK uyumsuzluğu, artık “ikincil bir risk” değil, doğrudan finansal yaptırım sebebidir.

​

                                                 3.  Yapay Zekâ ve KVKK’nın Kesişim Noktası

KVKK, kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik yollarla işlenmesini açıkça düzenlemektedir. Bu nedenle:

• Makine öğrenmesi,

• Üretken yapay zekâ,

• Otomatik sınıflandırma,

• Profil oluşturma

faaliyetlerinin tamamı KVKK kapsamındadır.

“Algoritma karar verdi” savunması, hukuken geçerli değildir.

​

                                                 4. Yapay Zekâ Kullanımında KVKK Temel İlkeleri

4.1. Hukuka Uygunluk ve Şeffaflık: Yapay zekâ sistemlerinin karar mekanizmaları ilgili kişi açısından anlaşılabilir olmalıdır.

4.2. Amaçla Sınırlılık: Veriler, yapay zekâ modelinin amacı dışında kullanılamaz.

4.3. Veri Minimizasyonu: Model eğitimi için gereksiz veri kullanımı açık KVKK ihlalidir.

4.4. Güncellik ve Doğruluk: Yanlış veriyle çalışan yapay zekâ, hukuki sorumluluk doğurur.

4.5. Güvenlik: AI sistemleri, klasik yazılımlardan daha yüksek güvenlik standardı gerektirir.

​

                                                  5. Yapay Zekâ Geliştiricileri ve Kullanıcılarının Yükümlülükleri

• Veri sorumlusu sıfatının doğru belirlenmesi

• Aydınlatma metinlerinde AI kullanımının açıkça belirtilmesi

• Açık rıza gerektiren durumların doğru tespiti

• Yurt dışı veri aktarımı için hukuki mekanizmaların kurulması

• VERBİS kayıt ve güncelleme yükümlülüklerinin yerine getirilmesi

​

                                                 6.  Bireylerin Yapay Zekâ Karşısında KVKK Hakları

Bireyler:

• Otomatik kararlara itiraz edebilir,

• Yapay zekâ tarafından işlenen verilerinin silinmesini talep edebilir,

• Kurul’a şikâyet yoluna başvurabilir.

AI sistemleri, bireyin haklarını ortadan kaldırmaz.

       

                                                 7. Alınması Gereken Teknik ve İdari Tedbirler

• Veri işleme envanteri

• Yapay zekâya özgü veri koruma etki değerlendirmesi

• Sözleşmelerin KVKK uyumlu revizyonu

• Teknik güvenlik önlemleri

• İç denetim ve eğitim süreçleri

​

Sonuç

Yapay zekâ ve KVKK artık ayrı alanlar değildir.
2024 sonrası mevzuat değişiklikleriyle birlikte, yapay zekâ kullanan tüm kişi ve kurumlar yüksek uyum standardına tabi hâle gelmiştir.

Bu alandaki hukuki riskler, profesyonel destek alınmadan yönetilemeyecek düzeydedir.

 

Hukuki Destek – EFİL HUKUK BÜROSU

EFİL HUKUK BÜROSU olarak;

• Yapay zekâ projelerinin KVKK uyumu,

• VERBİS yükümlülükleri,

• İdari para cezalarına karşı savunma,

• Kurul başvuruları ve itiraz süreçleri,

• Sözleşme ve aydınlatma metinlerinin hazırlanması

Konularında hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti sunmaktayız.

Bu alanda yaşadığınız tüm hukuki sorunlar için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

 

 

​Bu içerik, 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan mevzuat ve Kurul uygulamaları esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki bilgilendirme amaçlıdır.